home

ธ เสด็จยาตราที่แม่ฮ่องสอน

โครงการศูนย์ไผ่ศึกษาแม่ฮ่องสอนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ไฟล์

pdf

สรุปรายงาน โครงการศูนย์ไผ่ศึกษาแม่ฮ่องสอน

แกลลอรี่
อำเภอ
เว็บแหล่งที่มา
หน่วยงานรับผิดชอบ
สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 สาขาแม่สะเรียง

จังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดที่มีชายแดนติดกับประเทศพม่า มีสภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน ที่ราบมีน้อย การคมนาคมไม่สะดวก ราษฎรที่อาศัยส่วนใหญ่เป็นชาวไทยบนพื้นที่สูงประกอบด้วยหลากหลายเชื้อชาติ เช่น ม้ง มูเซอ ลีซอ กระเหรี่ยง ละว้า ไทยใหญ่ และจีนฮ่อ อาชีพหลักทั่วไปได้แก่การประกอบอาชีพด้านการเกษตรกรรม ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ หาของป่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงมีความห่วงใยราษฎรในจังหวัดแม่ฮ่องสอน และความมั่นคงปลอดภัยของประเทศเป็นอย่างมาก จึงได้ทรงมีพระราชดำริให้มีการพัฒนาอาชีพราษฎรในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน ให้มีความเป็นอยู่ดีขึ้นโดยเน้นการพัฒนาด้านการเกษตร เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การป้องกันการบุกรุกทำลายป่า การอนุรักษ์ป่า การปรับปรุงบำรุงดิน การพัฒนาแหล่งน้ำ ตลอดจนการพัฒนาจิตใจของราษฎร ให้เกิดความรัก ความสามัคคี และหวงแหนผืนแผ่นดินที่ตนอาศัย

ด้วยพระราชหฤทัยมุ่งมั่นที่จะแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนให้แก่ราษฎรในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งไม่ได้รับการพัฒนาเท่าที่ควรโดยเฉพาะราษฎรที่ประกอบอาชีพด้านการเกษตรกรรม ที่ยังขาดความรู้และปัจจัยในการประกอบอาชีพ ขาดน้ำในการเกษตร ขาดแคลนที่ดินทำมาหากิน ดินขาดความอุดมสมบูรณ์ ตลอดจนการขาดการสาธารณสุข และถูกโรคภัยไข้เจ็บเบียดเบียน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงจัดทำโครงการเสริมแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของรัฐบาลขึ้น ซึ่งเรียกว่า “โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” เพื่อช่วยเหลือพสกนิกรของพระองค์และทรงให้จัดตั้งศูนย์บริการและพัฒนาตามความเหมาะสมของแต่ละท้องถิ่นในจังหวัดแม่ฮ่องสอน

สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นหน่วยงานส่วนภูมิภาคสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จึงได้น้อมนำพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะด้านการส่งเสริมและอนุรักษ์พันธุ์ไม้ไผ่ การอนุรักษ์พื้นที่ป่าไม้ การควบคุมและป้องกันไฟป่า การเพิ่มความชุ่มชื้นให้พื้นที่ป่าไม้โดยการสร้างฝายชะลอความชุ่มชื้น(Check dam) มาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน

จากพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้พระราชทานเกี่ยวกับเรื่องการอนุรักษ์และขยายพันธุ์ไม้ไผ่หลายครั้ง ในวโรกาสที่เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมราษฎรและทอดพระเนตรความก้าวหน้าของโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ทรงมีพระราชดำริเกี่ยวกับไม้ไผ่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เมื่อปี 2534 และในหลายๆ คราวที่ เสด็จฯ ความว่า “ให้อนุรักษ์ส่งเสริมปลูกไผ่ให้มากโดยให้มีการปลูกไผ่ตง และไม่ให้มีการตัดต้นไผ่ที่มีอยู่เดิมออกเพราะจะทำให้ขาดความชุ่มชื้น ให้อนุรักษ์และขยายผลด้านการปลูกไผ่ให้มาก” และจากวิสัยทัศน์การพัฒนาจังหวัดแม่ฮ่องสอนที่ว่า “จังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ รักษาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ เพิ่มบทบาทการค้าชายแดน ดำเนินการตามแผนพัฒนาคุณภาพชีวิต” ดังนั้นในปีงบประมาณ พ.ศ. 2548 สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแม่ฮ่องสอน จึงได้เสนอโครงการ “ศูนย์ไผ่ศึกษาแม่ฮ่องสอน (Maehongson Bamboo Complex)” โดยการขอรับการสนับสนุนงบประมาณตามโครงการแผนพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัด (งบผู้ว่า CEO) จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อใช้ในการสร้างแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แหล่งใหม่ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ทั้งนี้ ได้ประสานงานกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยใช้พื้นที่ของโครงการพระราชดำริปางตอง 4 (พระตำหนักปางตอง) ในเนื้อที่ประมาณ 300 ไร่ ซึ่งมีสภาพภูมิประเทศที่โดดเด่นสวยงาม มีป่าไผ่หกธรรมชาติเป็นชนิดพันธุ์หลัก มีลำห้วยปางตองเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ อยู่ใกล้เคียงศูนย์บริการและพัฒนาที่สูงปางตองและเรือนรับรองพิเศษที่ประทับปางตอง เป็นสถานที่ดำเนินการ

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อเป็นการสนองพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
  2. เพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศแหล่งใหม่ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยอาศัยความสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ คำนึงถึงขีดความสามารถในการรองรับของระบบนิเวศ
  3. เป็นการสร้างแหล่งศึกษาหาความรู้ที่น่าสนใจด้านความหลากหลายทางชีวภาพ
  4. เป็นแหล่งเรียนรู้ในการนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้อย่างยั่งยืนและมีระบบการบริหารจัดการโดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการอย่างต่อเนื่อง

พื้นที่โครงการ

ศูนย์ไผ่ศึกษาจังหวัดแม่ฮ่องสอน (Maehongson Bamboo Complex) ตั้งอยู่ในพื้นที่ป่า สงวนแห่งชาติ ป่าแม่ปายฝั่งขวา ท้องที่ตำบลหมอกจำแป่ อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน สภาพภูมิประเทศ เป็นเนินเขา ร่องเขา มีลำห้วยปางตองไหลผ่านพื้นที่ สภาพป่า เป็นป่าไผ่ผสมป่าดิบเขา พันธุ์ไม้ในพื้นที่ ได้แก่ ไผ่หก ก่อ อบเชย ทองหลางป่า เป็นต้น อยู่ห่างจากศูนย์บริการและพัฒนาที่สูงปางตองและเรือนรับรองพิเศษที่ประทับปางตอง ประมาณ 500 เมตร ไปตามถนนบ้านนาป่าแปก ค่าพิกัดบริเวณพื้นที่โครงการฯ UTM 390078 E 2156677 N ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ยปานกลาง 700-800 เมตร

พื้นที่บริเวณโครงการฯ เป็นพื้นที่ป่าไผ่ธรรมชาติอันมีไม้ไผ่หกซึ่งเป็นไม้ไผ่ขนาดใหญ่เป็นชนิดพันธุ์หลัก นอกจากนั้นยังมีพันธุ์ไผ่พื้นเมืองชนิดต่าง ๆ กระจายพันธุ์ในพื้นที่อีกประมาณ18 ชนิด โครงการฯได้มีแผนนำพันธุ์ไผ่ชนิดต่าง ๆ มาปลูกเพื่อเป็นแหล่งการศึกษาด้านไม้ไผ่ด้านนิเวศวิทยาและการใช้ประโยชน์ไม้ไผ่รวมทั้งการจัดสภาพภูมิทัศน์ให้สวยงาม เพื่อประโยชน์ในด้านการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน แบ่งพื้นที่ออกเป็น 3 ส่วน คือ

  1. พื้นที่ศูนย์บริการ เป็นพื้นที่ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับอนุรักษ์พันธุ์ไม้ไผ่ การใช้ประโยชน์จากไม้ไผ่ (ดำเนินการแล้วเสร็จ)
  2. พื้นที่อาคารบ้านพัก เป็นพื้นที่ให้การรับรองด้านที่พักให้กับนักท่องเที่ยว
  3. พื้นที่ศึกษานิเวศวิทยาป่าไผ่ เป็นพื้นที่จัดทำให้มีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติและนิเวศวิทยาไม้ไผ่
  • Hits: 469

ธ เสด็จยาตราที่แม่ฮ่องสอน © 2017 All Rights Reserved
สำนักงานจังหวัดแม่ฮ่องสอน ศาลากลางจังหวัดแม่ฮ่องสอน ต.จองคำ อ.เมืองแม่ฮ่องสอน จ.แม่ฮ่องสอน 58000
โทร. 0 5361 2888 0 5361 2156 โทรสาร 0 5361 2788